Thứ hai, 15/05/2017 15:20
Viêm V.A - Khi nào cần nạo?

Viêm V.A là bệnh lý tai mũi họng thường gặp ở trẻ em nhỏ 6 tháng  - 5 tuổi (vì giai đoạn này lượng kháng thể của mẹ truyền  sang cho bé qua sữa mẹ đã giảm dần ; cơ thể bé  phải tự quen thích nghi với  môi trường) . Bệnh tuy không đe dọa tính mạng nhưng hay tái phát và gây ra nhiều biến chứng.

V.A, chữ viết tắt từ tiếng Pháp Vesgestation Adenoides. Việt Nam gọi là sùi vòm mũi họng. V.A có từ lúc trẻ mới sinh, bản chất là tổ chức lympho giống như amidan. Bình thường VA chỉ dày khoảng 2 - 3mm, không gây cản trở hô hấp. V.A phát triển từ 6 tháng tuổi, phát triển mạnh lúc 2 - 5 tuổi, từ 9 -10 tuổi V.A teo dần và chỉ còn dấu vết ở tuổi dậy thì. Tuy nhiên, ở một số người do V.A viêm kéo dài, quá phát nên vẫn còn tồn tại đến tuổi trưởng thành. VA là hệ thống phòng vệ đầu tiên của hệ miễn dịch và thường đóng vai trò thanh lọc các vi khuẩn hoặc virus muốn xâm nhập vào cơ thể thông qua đường mũi hoặc đường miệng. ViêmVA   thường xảy ra khi tình trạng nhiễm khuẩn hoặc vius trở nên quá tải làm chúng sưng lên và viêm.

Vai trò của V.A

  VA sẽ giúp trẻ tạo kháng thể qua các lần viêm nhiễm đó là  các kháng thể IGA, IgG và IgM đặc   biệt là  vai trò của IgA tiết ,

  -  IgA tiết có trong lớp màng nhầy của biểu mô đường hô hấp.

  - IgA tiết đóng vai trò như một kháng thể đặc hiệu (cố định vi khuẩn và giúp cho quá trình thực bào được nhanh chóng) các kháng thể tại lớp dịch nhầy niêm mạc mũi “bắt giữ” vi khuẩn ,  khi vi khuẩn  xâm nhập, lập tức vi khuẩn được nhận diện và  báo hiệu cho  hệ miễn dịch của cơ thể sản xuất ra kháng thể - kháng thể sẽ tự động vô hiệu hóa và tiêu diệt chúng đấy được  gọi là hệ thống đề kháng tự nhiên.  

Vì sao dễ bị viêm V.A?

-         Do bị nhiễm vius : lây nhiễm qua đường không khí qua cộng đồng, bạn bè tiếp xúc 

-         Môi trường  thường xuyên tiếp xúc với môi trường có khói thuốc , khói bếp than , bụi  

-         Điều  kiện thuận lợi  lúc chuyển mùa, mùa đông xuân, hoặc chuyển từ thu sang đông , thời tiết lạnh ẩm, điều kiện vệ sinh môi trường ô nhiễm , khói bụi  sẽ khiến virut, vi khuẩn dễ dàng phát triển, xâm nhập khiến trẻ dễ bị mắc bệnh hơn. Với trẻ còi xương, suy dinh dưỡng  có sức đề kháng yếu  , cơ địa dị ứng hoặc đang mắc bệnh mạn tính hoặc bệnh làm suy giảm hệ thống miễn dịch, như sởi, cúm... cũng là những yếu tố thuận lợi cho viêm V.A tái diễn. là những yếu tố làm vi khuẩn sẵn có trong VA   phát sinh và phát triển.

-         Viêm V.A chiếm tỷ lệ khá cao, khoảng 30- 40% trẻ em Việt Nam,   tần suất mỗi năm trẻ có thể bị 4 - 8 đợt viêm cấp.

Nhận biết khi trẻ bị viêm V.A

Chẩn đoán viêm V.A cấp thường khó khăn, nhất là khi có phối hợp với các viêm nhiễm khác của đường hô hấp trên như viêm họng, viêm mũi xoang. Triệu chứng viêm V.A cấp thường biểu hiện trẻ sốt trên 38°C, có khi sốt cao 39 - 40°C, kèm theo trẻ trong tình trạng kích thích hoặc co giật, quấy khóc. Trẻ bị tắc ngạt mũi, thường bị cả hai bên, ngạt tăng khi nằm, trẻ phải há mồm để thở, bỏ bú, bỏ ăn, nôn trớ. Sau đó trẻ chảy mũi cả hai bên, lúc đầu chảy mũi nhầy sau đó đặc dần, màu trắng đục, số lượng tăng. Một số trẻ có thể có triệu chứng rối loạn tiêu hóa như đau bụng, nôn trớ, đi ngoài phân lỏng. Tác nhân gây viêm V.A cấp ban đầu thường là do virut và sau đó bội nhiễm thêm vi khuẩn làm cho tình trạng bệnh phức tạp hơn.

tre-bi-viem-VA

Khi viêm V.A kéo dài, tổ chức V.A có thể  viêm quá phát gọi là viêm V.A mạn tính, kích thước V.A tăng lên gây hẹp cửa mũi sau, cản trở thông khí qua mũi, làm giảm lượng không khí vào phổi, dẫn tới thiếu ôxy cung cấp cho não. Trẻ chảy mũi thường xuyên, lúc nhiều lúc ít, khi trong khi đục, nhiều khi chảy mũi xanh kéo dài, trước kia thường thấy trẻ thò lò mũi xanh. Trẻ tắc ngạt mũi phải thở bằng miệng, ngủ không ngon giấc, hay giật mình, hoảng hốt, ngủ ngáy và có khi có những cơn ngưng thở khi ngủ rất nguy hiểm. Ban ngày trẻ mệt mỏi,  học hành không tập trung, khó tiếp thu. Có khi trẻ nghe kém, sự phát triển thể chất và trí tuệ đều bị ảnh hưởng.  

Có nên nạo V.A không?

   VA là một tổ chức lym phô có nhiều khe kẽ  sau mỗi lần bị viêm, VA có thể trở thành ổ chứa vi khuẩn; lúc này VA sẽ mất vai trò là cơ quan sản sinh kháng thể.  Mặt khác, khi V.A bị viêm quá phát làm bít tắc cửa mũi sau, cản trở đường thở bằng mũi. Sự ứ đọng dịch và mủ ở mũi sẽ gây ra nhiều biến chứng là môi trường lý tưởng  của nhiều loại vi khuẩn gây bệnh, để rồi từ đó gây ra các đợt viêm V.A cấp và biến chứng. Do đó, trong trường hợp này nạo V.A là cần thiết.    

Chỉ định nạo VA

-         VA phì đại gây nhiễm khuản đường hô hấp trên  nhiều lần 4 lần trong năm phải dùng kháng sinh thì nên nạo ,

-          VA phì đại gây tắc vòi nhĩ  dẫn tới  viêm tai giữa, giảm thính lực.

-         VA phì đại phải há mồm ra thở , gây ra ngủ ngáy và những cơn ngưng thở , phát âm giọng mũi nghẹt.

-          VA phì đại gây viêm mũi, viêm xoang mũi, tái phát nhiều lần.

-         Trở ngại phát âm, gầy ốm , Bn có vẻ mặt VA rõ.  

Nạo V.A là một thủ thuật đơn giản, có thể thực hiện dưới gây mê  thủ thuật chỉ diễn ra trong vài phút và bệnh nhi có thể về nhà sau đó nửa giờ. Trẻ sau nạo vẫn ăn uống bình thường, không cần kiêng nói.

Đặt câu hỏi tư vấn
Ý kiến của bạn