Không phải mọi u tuyến giáp đều cần chọc tế bào tuyến giáp bằng kim nhỏ (FNA). Theo các khuyến cáo hiện đại của NCCN, quyết định thực hiện FNA phải dựa trên sự kết hợp giữa mức độ nghi ngờ trên siêu âm, phân loại TIRADS, kích thước tổn thương và các yếu tố nguy cơ cá nhân.
Trong những năm gần đây, tỷ lệ phát hiện u tuyến giáp ngày càng tăng nhờ sự phát triển của các công nghệ chẩn đoán hình ảnh hiện đại. Chỉ với một lần siêu âm vùng cổ, nhiều người bất ngờ biết mình có nhân giáp, nang giáp hoặc u tuyến giáp dù hoàn toàn không có triệu chứng. Tuy nhiên, điều đáng nói là không ít trường hợp vừa nhận kết quả siêu âm đã được tư vấn chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) ngay lập tức. Thậm chí nhiều người chủ động yêu cầu thực hiện FNA với tâm lý: “Chọc ngay để biết có phải ung thư hay không”.
Thực tế, đây là một quan niệm chưa hoàn toàn chính xác.
Theo các hướng dẫn quốc tế mới nhất từ NCCN (National Comprehensive Cancer Network) và nhiều hiệp hội nội tiết lớn trên thế giới, không phải mọi nhân tuyến giáp đều cần chọc hút tế bào. Việc chỉ định FNA cần dựa trên đánh giá nguy cơ ác tính thông qua siêu âm chuyên sâu, kết hợp với kích thước khối u và các yếu tố nguy cơ cá nhân.
Hiểu đúng về chỉ định FNA sẽ giúp người bệnh tránh được những thủ thuật không cần thiết, giảm chi phí, hạn chế đau đớn và tránh nguy cơ can thiệp y tế quá mức.
FNA (Fine Needle Aspiration) hay chọc hút tế bào bằng kim nhỏ là kỹ thuật sử dụng một kim rất nhỏ để lấy mẫu tế bào từ nhân hoặc khối u tuyến giáp.
Mẫu tế bào sau đó được gửi đến phòng xét nghiệm giải phẫu bệnh để phân tích dưới kính hiển vi nhằm đánh giá:
Hiện nay, FNA được xem là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán tế bào học các nhân tuyến giáp nghi ngờ. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc mọi trường hợp phát hiện u tuyến giáp đều phải thực hiện FNA.
Câu trả lời là: ĐÚNG, nhưng chưa đủ. Đúng vì:
Siêu âm tuyến giáp chỉ đánh giá được hình thái học của khối u như:
Những đặc điểm này giúp bác sĩ ước tính nguy cơ ung thư nhưng chưa thể khẳng định chắc chắn. Muốn biết chính xác bản chất tế bào, cần thực hiện FNA để phân tích mẫu mô.
Chưa đủ vì:
Trong đa số trường hợp này, người bệnh vẫn chỉ cần:
Do đó, thực hiện FNA quá sớm có thể khiến người bệnh:
Điều quan trọng không phải là chọc càng sớm càng tốt, mà là chọc đúng thời điểm và đúng chỉ định.
Ngày nay, hầu hết các trung tâm chẩn đoán hình ảnh hiện đại đều áp dụng hệ thống ACR-TIRADS để đánh giá nguy cơ ung thư tuyến giáp. TIRADS giúp chuẩn hóa kết quả siêu âm và hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định theo dõi hay chọc hút.
Nhiều người lo lắng khi phát hiện nhân giáp 5 mm hoặc 6 mm. Tuy nhiên, theo các nghiên cứu lớn trên thế giới, phần lớn những tổn thương rất nhỏ này có diễn tiến ổn định trong nhiều năm. Ngay cả khi một số trường hợp là ung thư tuyến giáp thể nhú kích thước nhỏ, tốc độ tiến triển thường rất chậm. Do đó, việc theo dõi chủ động bằng: Siêu âm định kỳ – Đánh giá hạch cổ – Kiểm tra nội tiết thường được ưu tiên hơn so với chọc hút ngay lập tức. Đây cũng là xu hướng quản lý hiện đại nhằm giảm thiểu tình trạng điều trị quá mức đang được áp dụng tại nhiều quốc gia phát triển.
Dù kích thước chưa đạt ngưỡng, bác sĩ vẫn có thể chỉ định FNA nếu xuất hiện các yếu tố nguy cơ đặc biệt như:
Đặc biệt trong giai đoạn: Trẻ em, tthanh thiếu niên, nhân giáp tăng kích thước nhanh qua nhiều lần theo dõi liên tiếp.
Bao gồm:
Trong những tình huống này, quyết định FNA sẽ được cá thể hóa cho từng người bệnh.
Hiện nay, các hệ thống siêu âm thế hệ mới đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc giảm các chỉ định FNA không cần thiết. Các trung tâm y khoa hiện đại thường sử dụng:
Sự kết hợp giữa chẩn đoán hình ảnh hiện đại và xét nghiệm chuyên sâu giúp đưa ra quyết định chính xác hơn về việc có cần FNA hay không.
Người bệnh hoàn toàn có quyền đặt câu hỏi và trao đổi thêm với bác sĩ.
Điều quan trọng là giữ thái độ tôn trọng và cầu thị.
Mẫu câu hỏi số 1: “Dạ bác sĩ, em thấy kết quả siêu âm ghi nhân giáp của em khoảng X mm và được phân loại TIRADS Y. Em muốn hỏi trường hợp của em có yếu tố nguy cơ đặc biệt nào khiến mình cần thực hiện FNA ngay không ạ?”
Mẫu câu hỏi số 2: “Dạ bác sĩ, nếu hiện tại em chưa có triệu chứng và kích thước còn nhỏ, mình có thể theo dõi thêm bằng siêu âm sau 3–6 tháng trước khi quyết định FNA được không ạ?”
Mẫu câu hỏi số 3: “Dạ bác sĩ, kết quả ghi đây là nang nước thuần túy. Nếu chưa gây chèn ép thì em có thể tiếp tục theo dõi định kỳ thay vì can thiệp ngay được không ạ?”
Những câu hỏi như vậy giúp người bệnh hiểu rõ hơn về tình trạng của mình và cùng bác sĩ đưa ra quyết định phù hợp.
Khi phát hiện u tuyến giáp, điều quan trọng nhất không phải là chọc FNA càng sớm càng tốt. Điều quan trọng là đánh giá đúng nguy cơ bằng:
FNA là công cụ rất giá trị nhưng chỉ phát huy hiệu quả khi được chỉ định đúng đối tượng. Một mũi kim đúng thời điểm có thể giúp chẩn đoán chính xác. Nhưng một mũi kim không cần thiết lại có thể khiến người bệnh lo lắng, tốn kém và đối mặt với những can thiệp y tế không thực sự cần thiết.
Không phải mọi u tuyến giáp đều cần chọc tế bào bằng kim nhỏ (FNA). Theo các khuyến cáo hiện đại của NCCN, quyết định thực hiện FNA phải dựa trên sự kết hợp giữa mức độ nghi ngờ trên siêu âm, phân loại TIRADS, kích thước tổn thương và các yếu tố nguy cơ cá nhân.
Nếu bạn vừa phát hiện nhân giáp hoặc nang giáp, đừng quá hoang mang. Hãy lựa chọn cơ sở y tế có hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại, xét nghiệm chuyên sâu và đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm để được đánh giá toàn diện. Trong rất nhiều trường hợp, điều tốt nhất không phải là chọc ngay, mà là theo dõi đúng cách và đúng thời điểm. Đó mới chính là hướng tiếp cận y học hiện đại, an toàn và mang lại lợi ích lâu dài cho người bệnh.
Nhân kỷ niệm ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 và hưởng ứng tháng hành động…
Ngày 30/7/2015 Ban lãnh đạo cùng CBNV Ngân Hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt đã…
Ngày 19/7/2015, Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt phối hợp với Trung tâm Thông tin,…
Tiếp nối hoạt động thăm khám bệnh cho thương binh, bệnh binh...những người có công…
Đây là hoạt động “Uống nước nhớ nguồn" ý nghĩa, chăm sóc sức khỏe cộng…
Nằm trong chương trình tặng 200 suất khám phát hiện sớm ung thư của bệnh…
This website uses cookies.