Sỏi thận bao nhiêu mm thì cần mổ? Cảnh báo ngừa Suy thận

Hàng triệu người Việt Nam đang mang trong mình một “quả bom nổ chậm” mang tên sỏi thận nhưng lại hoàn toàn thờ ơ vì nghĩ rằng “chỉ là sỏi nhỏ, không đau thì không sao”. Theo thống kê của Hội Tiết niệu – Thận học Việt Nam (VUNA), nước ta nằm trọn trong “vành đai sỏi” của thế giới, với tỷ lệ mắc sỏi tiết niệu chiếm từ 2 – 12% dân số, trong đó sỏi thận chiếm tới 40%.

Đừng lầm tưởng không đau là viên sỏi đang ngủ yên. Chúng có thể âm thầm phát triển, cọ xát niêm mạc và chặn đứng dòng chảy của đường tiết niệu. Khi những cơn đau quặn thấu xương ập tới, hay nước tiểu nhuốm màu máu, đó là tiếng kêu cứu khẩn cấp của cơ thể vì viên sỏi đã kẹt cứng. Nếu tiếp tục cắn răng chịu đựng hoặc trì hoãn điều trị vào lúc này, tình trạng ứ nước, nhiễm trùng kéo dài sẽ tàn phá nhu mô thận, đẩy bạn đến bờ vực suy thận và nguy cơ vĩnh viễn mất đi một bên thận.

Sỏi thận là gì?

Sỏi thận là những khối tinh thể rắn, cứng được hình thành do sự kết tủa, lắng đọng lâu ngày của các khoáng chất và muối (như canxi, oxalate, axit uric) bên trong đài bể thận.

Tỉ lệ tự đào thải của Sỏi thận

Nhiều người mang tâm lý chờ đợi viên sỏi tự trôi ra ngoài. Tuy nhiên, khả năng này phụ thuộc hoàn toàn vào kích thước và vị trí của sỏi:

• Kích thước sỏi < 4mm: Tỷ lệ tự đào thải theo đường tiểu là 70 – 80%.
• Kích thước sỏi từ 4 – 6mm: Tỷ lệ tự trôi ra ngoài khoảng 60%, tuy nhiên vẫn cần điều trị.
• Kích thước sỏi > 6mm: Tỷ lệ tự đào thải chỉ còn dưới 20%, cần điều trị y tế để loại bỏ khỏi cơ thể.

Về vị trí,nếu sỏi nằm ở đài dưới thận rất khó thoát ra do ngược chiều trọng lực, thì ngược lại, sỏi nằm ở đoạn cuối niệu quản lại có tỷ lệ tự đào thải khá cao. Có khoảng 79% sỏi ở vị trí này có xu hướng tiếp tục di chuyển, và 48% sẽ tự thoát ra ngoài cơ thể một cách tự nhiên qua đường tiểu mà không cần điều trị.

Sỏi thận bao nhiêu mm thì nguy hiểm?

Thực tế, không có một “ranh giới an toàn” tuyệt đối nào cho sỏi thận. Theo nghiên cứu được công bố trên Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ có từ 30% đến gần 46% các trường hợp mắc sỏi thận là “sỏi im lặng” – tức là hoàn toàn không có bất kỳ triệu chứng lâm sàng nào khi được phát hiện. Sự đáng sợ nằm ở chỗ: viên sỏi có thể âm thầm gia tăng kích thước trong cơ thể suốt nhiều năm mà không gây đau đớn, và chỉ thực sự phát hiện khi đã rơi xuống kẹt cứng ở niệu quản, gây ra cơn đau quặn thận kinh hoàng hoặc biến chứng thận ứ nước.

Một viên sỏi chỉ 4mm nhưng nếu rơi xuống và kẹt cứng ở niệu quản sẽ ngay lập tức gây cơn đau quặn thận kinh hoàng. Tuy nhiên, theo góc độ y khoa, sỏi từ 6mm trở lên bắt đầu được xếp vào mức độ “báo động đỏ”, có nguy cơ cao cọ xát gây xước niêm mạc, chảy máu và chặn đứng dòng chảy của nước tiểu.

Kích thước Sỏi thận nào cần phải phẫu thuật?

Chỉ định phẫu thuật hoặc can thiệp ngoại khoa lấy sỏi thường được áp dụng cho các trường hợp sau:

• Sỏi < 10mm: Bệnh nhân đã điều trị nội khoa nhiều tháng nhưng sỏi không giảm kích thước, hoặc sỏi nhỏ nhưng đã gây biến chứng (thận ứ nước, ứ mủ, nhiễm trùng).
• Sỏi từ 10mm – 20mm: Kích thước này rất khó tự đào thải, bắt buộc phải can thiệp dù chưa có triệu chứng.
• Sỏi lớn > 20m: Bắt buộc phải can thiệp ngoại khoa ngay để tránh gây nên suy thận.

Trả giá đắt nếu trì hoãn điều trị

Trường hợp anh M.A (45 tuổi, Hà Nội) phát hiện sỏi thận 8mm qua một lần khám sức khỏe. Vì thấy cơ thể bình thường, anh M.A chủ quan không tái khám mà tự sắc lá uống để “bào mòn sỏi”. Gần 1 năm sau, anh gục ngã tại phòng làm việc vì cơn đau thắt lưng lan xuống bụng dữ dội, sốt rét run. Cấp cứu tại bệnh viện, viên sỏi 8mm ngày nào nay đã to lên 14mm, kẹt cứng niệu quản gây thận ứ nước độ 3, ứ mủ. Bác sĩ phải mổ hở cấp cứu trong đêm. Chỉ chậm 1 ngày nữa, anh M.A đối mặt với nhiễm trùng máu hoại tử mạn, buộc phải cắt bỏ hoàn toàn một bên thận.

Câu chuyện của anh M.A không phải là hiếm. Theo thống kê lâm sàng tại các bệnh viện tuyến đầu, khoảng 10 – 15% các ca suy thận mạn tính giai đoạn cuối có nguyên nhân trực tiếp từ việc phát hiện muộn và chậm trễ trong phẫu thuật điều trị sỏi thận. Nếu tiếp tục chần chừ, bạn đang mở đường cho những biến chứng tàn khốc:

• Thận ứ nước, ứ mủ.
• Viêm đường tiết niệu mạn tính.
• Suy thận.

Các phương pháp điều trị Sỏi thận tiên tiến nhất hiện nay

Y học hiện nay đã có thể xóa sổ sỏi thận mà không cần chịu nỗi đau mổ phanh truyền thống.

Tán sỏi ngoài cơ thể (ESWL)

• Chỉ định:
  • Sỏi thận, sỏi niệu quản kích thước nhỏ để trung bình (< 2cm).
  • Các trường hợp không phù hợp do nguy cơ phẫu thuật cao.
  • Sỏi không quá cứng.
• Ưu điểm:
  • Thời gian tiến hành: Khoảng 30 phút (Tùy thuộc vào số lượng sỏi).
  • Không phải lưu viện.
  • Không xâm lấn.
  • Ít đau và an toàn.
  • Phù hợp với thể trạng yếu.

Tán sỏi nội soi ngược dòng bằng Laser (URSL)

• Chỉ định:
  • Sỏi niệu quản 1/3 giữa, dưới.
  • Soi thận kích thước 0.6 – 2cm.
  • Sỏi bể thận, sỏi đài thận nhỏ.
  • Người bệnh không gặp các vấn đề: rối loạn đông máu, tác dụng phụ khi gây mê, hẹp và viêm đường tiết niệu.
• Ưu điểm:
  • Thời gian: Khoảng 30 phút (Tùy thuộc vào số lượng, kích thước và độ cứng của sỏi).
  • Thời gian lưu viện ngắn, hồi phục nhanh chóng.
  • Hiệu quả cao loại bỏ 90% sỏi, ít biến chứng.
  • Ít đau, giảm chảy máu.

Tán sỏi thận qua da đường hầm nhỏ (PCNL)

• Chỉ định: 
  • Sỏi kích thước > 2cm.
  • Sỏi san hô phức tạp.
  • Đã điều trị bằng phương pháp tán sỏi ngoài cơ thể nhiều lần nhưng thất bại.
• Ưu điểm: 
  • Thời gian: Khoảng 30 phút ((Tùy thuộc vào số lượng sỏi).
  • Ít đau.
  • Xử lý sạch 100% sỏi thận.
  • Hạn chế tối đa biến chứng.
  • Phục hồi nhanh.
  • Bảo toàn chức năng thận.

Cách phòng ngừa tái phát Sỏi thận

Vì sao nên chọn Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt

Tại Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt, chúng tôi thấu hiểu nỗi lo lắng của bệnh nhân khi đối mặt với sỏi thận. Với sự dẫn dắt chuyên môn của ThS.BSCKII Hoàng Tài Mạnh – Bàn tay vàng trong ngành phẫu thuật Tiết niệu với hơn 15 năm kinh nghiệm điều trị thành công hàng ngàn ca sỏi thận, sỏi san hô phức tạp, Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt tự hào mang đến phác đồ điều trị cá nhân hóa, làm sạch sỏi triệt để và ít đau đớn nhất.

Sỏi thận không tự mất đi, nó chỉ đang âm thầm phá hủy cơ thể bạn. Hãy thực hiện tầm soát tiết niệu định kỳ để phát hiện sớm và can thiệp ngay lập tức.

Liên hệ ngay với Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt để đặt lịch khám cùng TS.BS Dương Văn Trung và bảo vệ thận của bạn ngay hôm nay!