Theo dữ liệu năm 2022 từ Tổ chức Ghi nhận Ung thư Toàn cầu, Việt Nam ghi nhận 3.686 ca mắc mới và 3.470 ca tử vong do ung thư thực quản. Dù xếp thứ 12 về số ca mắc mới, bệnh lý này lại đứng thứ 7 về số ca tử vong do ung thư tại Việt Nam. Khoảng cách rất hẹp giữa số ca mắc mới và số ca tử vong phản ánh một thực tế đáng lưu tâm đối với sức khỏe cộng đồng: phần lớn người bệnh chỉ được chẩn đoán khi khối u đã tiến triển hoặc xâm lấn rộng.

Ở giai đoạn khởi phát, ung thư thực quản có thể diễn tiến âm thầm với các biểu hiện nhẹ hoặc thoáng qua, khiến người bệnh dễ nhầm lẫn với tình trạng viêm họng, trào ngược axit hoặc rối loạn tiêu hóa thông thường. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo, hiểu rõ nhóm nguy cơ và chủ động thăm khám y tế đúng thời điểm đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả điều trị.

Ung thư thực quản là gì?

Ung thư thực quản là bệnh lý ác tính khởi phát từ các tế bào lót mặt trong của ống thực quản khi các tế bào này tăng sinh mất kiểm soát và tạo thành khối u. Bệnh gồm hai thể mô bệnh học chính là ung thư biểu mô tế bào vảy và ung thư biểu mô tuyến, với tiên lượng phụ thuộc lớn vào giai đoạn phát hiện.

Sở dĩ bệnh thường tiến triển âm thầm trước khi bộc lộ triệu chứng rõ rệt là do ống thực quản có độ đàn hồi và khả năng giãn nở tốt. Khi khối u còn nhỏ, chỉ khu trú ở lớp niêm mạc hoặc dưới niêm mạc, thức ăn vẫn có thể đi qua mà không gây cản trở đáng kể. Chỉ đến khi khối u phát triển làm hẹp một phần lớn chu vi lòng thực quản, triệu chứng nuốt nghẹn mới xuất hiện thường xuyên. Tiên lượng của người bệnh phụ thuộc trực tiếp vào độ sâu xâm lấn của khối u, tình trạng di căn hạch bạch huyết, khả năng đáp ứng điều trị và thể trạng dinh dưỡng tổng thể.

Triệu chứng của ung thư thực quản

Các dấu hiệu sớm của ung thư thực quản thường không đặc hiệu, bao gồm cảm giác nuốt vướng nhẹ, nóng rát hoặc tức nhẹ sau xương ức khi ăn thức ăn đặc. Khi bệnh tiến triển, triệu chứng điển hình nhất là khó nuốt tăng dần từ thức ăn đặc sang thức ăn lỏng, kèm theo sụt cân không rõ nguyên nhân và đau khi nuốt.

Việc nhận diện các biểu hiện bất thường theo mức độ diễn tiến giúp người bệnh chủ động thăm khám trước khi khối u gây tắc nghẽn nghiêm trọng đường tiêu hóa trên.

Những dấu hiệu ban đầu có thể xuất hiện

Ở giai đoạn sớm, nhiều người bệnh chưa ghi nhận biểu hiện bất thường, hoặc chỉ gặp các triệu chứng thoáng qua rất dễ nhầm với bệnh lý tiêu hóa thông thường:

• Cảm giác nuốt vướng hoặc thức ăn đi xuống chậm: Người bệnh thường uống thêm nước, giúp thức ăn trôi xuống bình thường nên dễ chủ quan bỏ qua.
• Cảm giác rát nhẹ hoặc khó chịu khi nuốt: Xuất hiện cảm giác xước nhẹ, châm chích hoặc tức nhẹ dọc theo đường đi của thực quản khi nuốt thức ăn.
• Nóng rát sau xương ức hoặc ợ hơi, khó tiêu kéo dài: Biểu hiện tương tự trào ngược dạ dày thực quản như tức ngực nhẹ sau ăn, ợ chua hoặc nóng rát vùng thượng vị.

 Những dấu hiệu cảnh báo cần đặc biệt chú ý

Khi khối u phát triển lớn hơn vào lòng thực quản hoặc xâm lấn các cấu trúc xung quanh, các triệu chứng ung thư thực quản sẽ trở nên rõ rệt và liên tục hơn:

• Khó nuốt và nuốt nghẹn tăng dần.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân và suy giảm dinh dưỡng.
• Nuốt đau hoặc đau tức ngực sau xương ức.
• Tăng tiết nước bọt và nôn trớ thức ăn.
• Ho kéo dài hoặc khàn tiếng không rõ nguyên nhân.
• Biểu hiện xuất huyết tiêu hóa.

Nhóm đối tượng có nguy cơ cao

Khi thăm khám, bác sĩ chuyên khoa Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt sẽ đánh giá tổng thể tiền sử sức khỏe, mức độ triệu chứng và các yếu tố nguy cơ cá nhân để quyết định thời điểm cần chỉ định nội soi thực quản.

Các phương pháp chẩn đoán ung thư thực quản

Nội soi thực quản và sinh thiết 

• Nội soi thực quản: Sử dụng một ống nội soi mềm đưa qua đường miệng xuống thực quản để quan sát trực tiếp toàn bộ bề mặt niêm mạc. Hiện nay, các kỹ thuật nội soi hiện đại giúp bác sĩ nhận diện rõ hơn những biến đổi bất thường rất nhỏ ở hệ thống vi mạch máu và cấu trúc bề mặt niêm mạc ngay từ giai đoạn sớm.
• Sinh thiết: Hình ảnh quan sát qua nội soi đơn thuần chưa đủ để kết luận chắc chắn ung thư. Trong quá trình nội soi, nếu phát hiện vùng niêm mạc bất thường, vết loét hoặc khối u sùi, bác sĩ sẽ dùng kẹp chuyên dụng lấy một vài mẫu mô nhỏ. Mẫu mô này được chuyển đến phòng xét nghiệm giải phẫu bệnh để quan sát dưới kính hiển vi nhằm xác định sự hiện diện của tế bào ung thư.

Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh 

• Siêu âm nội soi: Là kỹ thuật kết hợp đầu dò siêu âm gắn ở đầu ống nội soi. Do tiếp cận sát thành thực quản, siêu âm nội soi giúp bác sĩ đánh giá chính xác khối u đã xâm lấn đến lớp nào của thành thực quản và phát hiện các hạch bạch huyết bất thường.
• Chụp cắt lớp vi tính: Thường được chỉ định có tiêm thuốc cản quang để đánh giá kích thước khối u, mức độ xâm lấn sang các cơ quan lân cận trong lồng ngực và phát hiện di căn tại hạch vùng, phổi hoặc gan.
• Chụp PET/CT: Sử dụng chất đánh dấu phóng xạ đường để phát hiện các ổ tế bào có mức độ chuyển hóa cao trên toàn cơ thể. PET/CT có thể được bác sĩ cân nhắc chỉ định trong những trường hợp cần đánh giá kỹ hơn tình trạng di căn xa tiềm ẩn trước khi quyết định phẫu thuật triệt căn hoặc lập kế hoạch hóa – xạ trị.

Xét nghiệm và đánh giá bổ sung

Tùy thuộc vào vị trí khối u và định hướng điều trị, bác sĩ có thể chỉ định thêm một số kiểm tra chuyên biệt:

• Nội soi: Được chỉ định khi khối u nằm ở đoạn thực quản ngực trên hoặc ngực giữa để kiểm tra xem tổn thương đã xâm lấn vào khí quản hoặc phế quản hay chưa.
• Xét nghiệm máu tổng quát và đánh giá: Kiểm tra máu, chức năng gan, thận, tình trạng đông máu và các chỉ số dinh dưỡng nhằm đánh giá khả năng đáp ứng của cơ thể trước khi bước vào phác đồ điều trị.

Cách phòng ngừa và giảm nguy cơ ung thư thực quản

Vì sao nên lựa chọn Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt?

Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt là bệnh viện chuyên khoa ung bướu tư nhân có định hướng chuyên sâu trong thăm khám, nội soi tiêu hóa, đánh giá nguy cơ và chẩn đoán các bệnh lý đường tiêu hóa, quy tụ đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm như GS.TS.BS Hà Văn Quyết.

Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ ở đường tiêu hóa trên hoặc cần tìm địa chỉ kiểm tra sức khỏe cho người thân, câu hỏi ung thư thực quản khám ở đâu tại Hà Nội luôn là mối quan tâm lớn của nhiều gia đình. Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt là một trong những địa chỉ y tế tại Hà Nội hỗ trợ người bệnh tiếp cận quy trình thăm khám và chẩn đoán bài bản nhờ các yếu tố chuyên môn. Tại Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt, người bệnh có cơ hội được thăm khám và tư vấn trực tiếp bởi các bác sĩ có trình độ chuyên môn cao, tiêu biểu là Thầy thuốc Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Hà Văn Quyết:

• Giám đốc Chuyên môn Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt, đồng thời là Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa và Bác sĩ chuyên khoa Ngoại Tiêu hóa – Nội soi tiêu hóa tại Hệ thống Y tế Hưng Việt.
• Hơn 40 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Ngoại tiêu hóa và Nội soi tiêu hóa; từng đảm nhiệm các vị trí quản lý và chuyên môn quan trọng như Nguyên Phó Giám đốc phụ trách Chuyên môn Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Nguyên Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Ngoại – Trường Đại học Y Hà Nội.
• Chuyên môn: Khám lâm sàng, chỉ định và thực hiện nội soi chẩn đoán, đánh giá tổn thương và tư vấn hướng điều trị các bệnh lý đường tiêu hóa như trào ngược dạ dày thực quản, viêm loét thực quản – dạ dày – tá tràng, đại trực tràng và các bệnh lý ung thư đường tiêu hóa.

Trung tâm Tiêu hóa thuộc Hệ thống Y tế Hưng Việt được đầu tư hệ thống trang thiết bị nội soi tiêu hóa và các phòng chức năng tích hợp ngay trong cùng một tòa nhà. Mô hình này giúp người bệnh – đặc biệt là người cao tuổi hoặc người đang mệt mỏi do khó ăn uống – thuận tiện thực hiện các bước từ khám lâm sàng, xét nghiệm máu, chẩn đoán hình ảnh đến nội soi thực quản – dạ dày mà không phải di chuyển qua nhiều khu vực phức tạp.

Nếu bản thân đang gặp các biểu hiện bất thường khi ăn uống, thuộc nhóm có yếu tố nguy cơ cao, hoặc đang tìm kiếm địa chỉ thăm khám tiêu hóa – ung bướu đáng tin cậy cho người thân tại Hà Nội. Bạn có thể liên hệ trực tiếp với Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt để được đội ngũ nhân viên y tế hướng dẫn chuyên khoa, tư vấn quy trình chuẩn bị trước khi nội soi và hỗ trợ đặt lịch khám cùng GS.TS.BS Hà Văn Quyết cũng như các bác sĩ chuyên khoa tại viện.