Năm 2022, Việt Nam ghi nhận 3.281 ca mắc mới ung thư thực quản. Đồng thời, căn bệnh này đã gây ra hơn 3.000 ca tử vong trong cùng năm. Đây là một bệnh lý ác tính vô cùng nguy hiểm. Bệnh tiến triển rất âm thầm trong giai đoạn đầu. Các triệu chứng sớm thường mờ nhạt và dễ bị bỏ qua. Khi có biểu hiện rõ ràng, bệnh thường đã ở giai đoạn muộn. Việc chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường là chìa khóa để bảo vệ tính mạng.

Ung thư thực quản là gì?

Ung thư thực quản là tình trạng các tế bào ác tính phát triển từ lớp niêm mạc của thực quản. Thực quản là ống tiêu hóa nối từ cổ họng xuống dạ dày. Chức năng chính của ống này là đưa thức ăn và chất lỏng xuống dạ dày để tiêu hóa.

Bệnh được chia thành hai loại chính phổ biến:

• Ung thư biểu mô tế bào vảy: Bắt nguồn từ các tế bào mỏng, phẳng lót trong niêm mạc. Loại này thường gặp ở phần trên và phần giữa thực quản.
• Ung thư biểu mô tuyến: Hình thành từ các tế bào tiết nhầy. Khối u thường xuất hiện ở phần dưới của thực quản, gần dạ dày.

Dấu hiệu của ung thư thực quản

Triệu chứng ung thư thực quản thay đổi theo từng giai đoạn bệnh. Ban đầu, các dấu hiệu có thể khó nhận ra. Người bệnh cần cảnh giác với các biểu hiện sau:

Nguyên nhân gây ung thư thực quản

Nguyên nhân chính xác gây ung thư thực quản vẫn chưa được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 3 – 4 lần nữ giới. Các yếu tố nguy cơ chính bao gồm:

• Hút thuốc lá hoặc sử dụng các sản phẩm từ thuốc lá.
• Lạm dụng rượu bia trong thời gian dài.
• Mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản kéo dài.
• Tình trạng Barrett thực quản.
• Thói quen ăn uống đồ quá nóng hoặc đồ muối chua.
• Tình trạng thừa cân, béo phì.
• Tuổi tác cao, thường gặp ở người trên 50 tuổi.
• Tiền sử mắc các bệnh lý ung thư vùng đầu cổ.

Các phương pháp điều trị ung thư thực quản phổ biến

Phẫu thuật ung thư thực quản

Phẫu thuật là phương pháp cắt bỏ khối u và một phần hoặc toàn bộ thực quản, tùy thuộc vào mức độ lan rộng của tế bào ung thư. Mục tiêu là loại bỏ hoàn toàn tế bào ung thư khỏi cơ thể.

• Thường áp dụng cho giai đoạn sớm, khi khối u chưa di căn xa.
• Ưu điểm: Có khả năng triệt căn bệnh nếu phát hiện sớm.
• Hạn chế: Đây là một đại phẫu phức tạp, đòi hỏi bác sĩ tay nghề cao. Có nguy cơ rò miệng nối, nhiễm trùng hoặc hẹp thực quản sau mổ.

Phương pháp hóa trị

Hóa trị là việc sử dụng thuốc hóa chất mạnh để tiêu diệt tế bào ung thư. Thuốc thường được truyền qua đường tĩnh mạch và đi khắp cơ thể.

• Dùng trước phẫu thuật để thu nhỏ khối u. Có thể dùng sau phẫu thuật để tiêu diệt tế bào sót lại. Hóa trị cũng dùng ở giai đoạn muộn để kiểm soát bệnh.
• Ưu điểm: Tiêu diệt được tế bào ác tính ở nhiều vị trí.
• Tác dụng phụ: Rụng tóc, buồn nôn, mệt mỏi và suy giảm miễn dịch. Tuy nhiên, sẽ được kê thêm thuốc và tư vấn dinh dưỡng chuyên sâu.

Phương pháp xạ trị

Xạ trị sử dụng tia năng lượng cao để phá hủy tế bào ung thư. Bệnh nhân thường được xạ trị từ bên ngoài cơ thể.

• Thường kết hợp với hóa trị để tăng hiệu quả. Xạ trị cũng giúp giảm đau hoặc cầm máu ở giai đoạn muộn.
• Tác dụng phụ: Gây đỏ da vùng chiếu xạ, đau họng và viêm thực quản. Tuy nhiên, sẽ được hướng dẫn dùng thuốc và chế độ ăn.

Điều trị nhắm trúng đích

Phương pháp này dùng thuốc tấn công trực tiếp vào các protein đặc hiệu của tế bào ung thư. Nó giúp hạn chế tổn thương cho các tế bào khỏe mạnh.

• Áp dụng khi khối u có đột biến gen đặc hiệu. Bệnh nhân cần làm xét nghiệm trước khi điều trị.
• Ngăn chặn tín hiệu phát triển và phân chia của tế bào ác tính.
• Tác dụng phụ: Có thể gây phát ban da, tiêu chảy hoặc tăng huyết áp.

Liệu pháp miễn dịch

Đây là phương pháp kích thích hệ thống miễn dịch của chính cơ thể tự nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư.

• Thường dùng cho ung thư thực quản giai đoạn tiến triển hoặc di căn. Bệnh nhân cần có xét nghiệm dấu ấn sinh học phù hợp.
• Tác dụng phụ: Gây viêm phổi miễn dịch, viêm ruột hoặc mệt mỏi kéo dài.

Chăm sóc giảm nhẹ

Chăm sóc giảm nhẹ tập trung vào việc giảm bớt sự đau đớn và khó chịu. Mục tiêu là cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối.

• Sử dụng thuốc giảm đau theo bậc thang.
• Đặt ống thông dạ dày hoặc truyền dinh dưỡng tĩnh mạch nếu bệnh nhân không thể nuốt.
• Giúp người bệnh và gia đình giữ tâm lý vững vàng.

Điều trị ung thư thực quản có đau không?

Điều trị ung thư thường đi kèm với những khó chịu nhất định. Tuy nhiên, không phải mọi phương pháp đều gây đau đớn không thể chịu đựng. Luôn có biện pháp hỗ trợ và kiểm soát đau cho người bệnh.

• Phẫu thuật: Bệnh nhân được gây mê hoàn toàn nên không đau trong lúc mổ. Đau sau phẫu thuật là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, sẽ được kiểm soát hiệu quả bằng thuốc giảm đau.
• Hóa trị: Việc truyền thuốc không gây đau đớn bên ngoài. Cảm giác khó chịu chủ yếu đến từ tác dụng phụ như buồn nôn hay mệt mỏi.
• Xạ trị: Quá trình chiếu tia hoàn toàn không đau. Bệnh nhân có thể thấy đau rát họng hoặc đau khi nuốt sau vài tuần xạ trị do viêm niêm mạc.
• Liệu pháp trúng đích và miễn dịch: Quá trình dùng thuốc thường không đau. Phản ứng chủ yếu biểu hiện qua da hoặc hệ tiêu hóa.

Người bệnh cần thông báo ngay cho bác sĩ khi xuất hiện cơn đau. Mức độ khó chịu phụ thuộc lớn vào thể trạng và ngưỡng chịu đau của từng người.

Cách chăm sóc sau điều trị ung thư thực quản

Quá trình chăm sóc đúng cách giúp bệnh nhân nhanh phục hồi và hạn chế biến chứng.

Sau phẫu thuật

• Giữ vệ sinh vết mổ khô ráo theo hướng dẫn.
• Chuyển từ chế độ ăn lỏng sang đặc từ từ theo chỉ định.
• Vận động nhẹ nhàng sớm để tránh dính ruột và viêm phổi.
• Tái khám đúng lịch để theo dõi tình trạng liền vết thương.

Sau hóa trị

• Bổ sung thực phẩm giàu đạm, nấu chín kỹ và dễ tiêu hóa.
• Giữ vệ sinh cá nhân và mang khẩu trang để tránh nhiễm trùng.
• Theo dõi nhiệt độ cơ thể hàng ngày.
• Báo bác sĩ nếu bị sốt hoặc tiêu chảy kéo dài.

Sau xạ trị

• Không chà xát mạnh hoặc bôi thoa thuốc chưa có sự đồng ý của bác sĩ.
• Ăn thức ăn mềm, nguội và chia thành nhiều bữa nhỏ.
• Sử dụng thuốc giảm đau niêm mạc theo đơn của bác sĩ nếu khó nuốt.

Sau điều trị trúng đích và miễn dịch

• Tuân thủ lịch uống thuốc và truyền thuốc tuyệt đối.
• Không tự ý ngừng thuốc dù các triệu chứng thuyên giảm.
• Bôi kem dưỡng ẩm da theo chỉ định để giảm phát ban.

Chăm sóc giảm nhẹ

• Theo dõi và báo cáo chính xác mức độ đau cho bác sĩ.
• Giữ không gian sống thoáng đãng, yên tĩnh.
• Động viên, trò chuyện để bệnh nhân không cảm thấy cô đơn.

Phòng ngừa và hạn chế nguy cơ mắc bệnh

Điều trị ung thư thực quản ở đâu tốt tại Hà Nội?

Việc lựa chọn cơ sở y tế điều trị quyết định lớn đến hiệu quả kiểm soát ung thư. Bệnh nhân cần một bệnh viện có quy trình chẩn đoán chính xác và sự phối hợp đa chuyên khoa. Tại Hà Nội, Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt là một trong những cơ sở y tế uy tín được nhiều gia đình lựa chọn.

Sự thành công của phác đồ điều trị phụ thuộc rất nhiều vào kinh nghiệm của bác sĩ. Tại Hưng Việt, người bệnh sẽ được trực tiếp thăm khám và lập phác đồ điều trị cá thể hóa cho từng bệnh nhân bởi Bác sĩ Hà Văn Quyết. Hà Văn Quyết là chuyên gia uy tín trong lĩnh vực tiêu hóa và ung bướu:

• Giám đốc Chuyên môn Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt, Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa và Bác sĩ chuyên khoa Ngoại Tiêu hóa – Nội soi tiêu hóa tại Hệ thống Y tế Hưng Việt.
• Có hơn 40 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Ngoại tiêu hóa và Nội soi tiêu hóa.
• Từng đảm nhiệm các vị trí như Nguyên Phó Giám đốc phụ trách Chuyên môn Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Nguyên Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Ngoại – Trường Đại học Y Hà Nội.

Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt là bệnh viện chuyên khoa ung bướu tư nhân uy tín tại miền Bắc.

• Bệnh viện định hướng chuyên sâu về sàng lọc, chẩn đoán và điều trị bệnh lý khối u.
• Đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm, thấu hiểu tâm lý người bệnh ung thư.
• Hệ thống phòng mổ, máy móc nội soi chẩn đoán hiện đại và đồng bộ.
• Có khả năng hội chẩn đa chuyên khoa để đưa ra phương án tối ưu nhất.
• Chế độ chăm sóc hậu phẫu tận tình, theo dõi sát sao tiến trình phục hồi.

Ung thư thực quản là bệnh lý cần chạy đua với thời gian. Nếu bạn hoặc người thân đang gặp triệu chứng nuốt nghẹn, sụt cân bất thường, hãy chủ động thăm khám sớm. Liên hệ ngay với Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt để được đội ngũ bác sĩ chuyên khoa tư vấn, đánh giá nguy cơ và bảo vệ sức khỏe kịp thời.