Giải đáp 6 câu hỏi thường gặp về ung thư gan – Dấu hiệu, nguy cơ và cách tầm soát

Giải đáp 6 câu hỏi phổ biến về ung thư gan : ai dễ mắc, dấu hiệu nhận biết, độ tuổi nguy cơ, cách chẩn đoán và tầm soát hiệu quả. Nội dung chuẩn chuyên gia, dễ hiểu. Ung thư gan thường là biến chứng của viêm gan mạn tính như viêm gan B, C hoặc do rượu. Bệnh tiến triển âm thầm, ít triệu chứng ở giai đoạn sớm, vì vậy cần tầm soát định kỳ để phát hiện sớm và tăng hiệu quả điều trị.

Ung thư gan là một trong những loại ung thư phổ biến và có tỷ lệ tử vong cao tại Việt Nam. Theo Hội Gan Mật TP.HCM, bệnh thường phát triển trên nền gan đã bị tổn thương kéo dài. Ung thư gan được chia thành 2 nhóm chính:

• Ung thư gan nguyên phát: Khối u xuất phát trực tiếp từ gan, phổ biến nhất là ung thư biểu mô tế bào gan (HCC).
• Ung thư gan thứ phát: Ung thư di căn từ các cơ quan khác như dạ dày, phổi, vú hoặc đại tràng.

Việc phân biệt 2 loại này rất quan trọng vì hướng điều trị hoàn toàn khác nhau.

1. Ai có nguy cơ bị ung thư gan?

Đây là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm, đặc biệt là nhóm tuổi trên 35.

• Các yếu tố nguy cơ chính.
• Nhiễm virus Viêm gan B mạn tính.
• Nhiễm virus Viêm gan C.
• Uống rượu bia kéo dài gây tổn thương gan.
• Xơ gan do nhiều nguyên nhân.
• Gan nhiễm mỡ kéo dài.
• Tiếp xúc độc tố như Aflatoxin (nấm mốc trong thực phẩm).

Điểm chung của các yếu tố này là gây viêm gan kéo dài, dẫn đến xơ gan và cuối cùng có thể tiến triển thành ung thư gan.

2. Ở độ tuổi nào dễ mắc ung thư gan?

Theo thống kê của American Cancer Society:

• Độ tuổi trung bình khi chẩn đoán: 63 tuổi.
• Hơn 95% bệnh nhân trên 45 tuổi.
• Khoảng 3% ở độ tuổi 35–44.
• Dưới 25 tuổi rất hiếm gặp.

Điều này cho thấy ung thư gan là bệnh lý tích lũy theo thời gian, liên quan đến tổn thương gan kéo dài nhiều năm.

3. Người bị xơ gan có dễ bị ung thư gan hơn không?

Câu trả lời là CÓ. Xơ gan là giai đoạn cuối của tổn thương gan mạn tính. Khi gan bị xơ:

• Tế bào gan bị phá hủy và tái tạo liên tục.
• Nguy cơ đột biến tế bào tăng cao.
• Dễ hình thành tế bào ung thư.
• Khuyến nghị từ chuyên gia.

Người bị xơ gan cần:

• Tầm soát ung thư gan mỗi 3–6 tháng.
• Làm xét nghiệm AFP.
• Siêu âm gan định kỳ.

Đây là nhóm có nguy cơ cao nhất, không nên bỏ qua tầm soát.

ĐĂNG KÝ KHÁM NGAY HÔM NAY:

4. Triệu chứng của ung thư gan là gì?

Giai đoạn sớm: Ung thư gan thường không có triệu chứng rõ ràng. Đây là lý do khiến nhiều bệnh nhân phát hiện bệnh muộn.

Giai đoạn muộn: Khi khối u phát triển lớn, có thể xuất hiện:

• Đau vùng hạ sườn phải
• Mệt mỏi kéo dài
• Chán ăn, đầy bụng
• Sụt cân không rõ nguyên nhân
• Vàng da, vàng mắt (trong một số trường hợp)

Những triệu chứng này thường dễ nhầm với bệnh gan thông thường.

5. Vì sao cần tầm soát ung thư gan định kỳ?

Theo thống kê tại Bệnh viện Chợ Rẫy: Khoảng 50% bệnh nhân phát hiện ung thư gan ở giai đoạn muộn.  Hệ quả của việc phát hiện muộn:

• Khó điều trị triệt để
• Chi phí điều trị cao
• Tỷ lệ sống thấp

Lợi ích của tầm soát sớm

• Phát hiện khối u nhỏ
• Có thể phẫu thuật triệt căn
• Tăng tỷ lệ sống đáng kể

6. Làm thế nào để chẩn đoán ung thư gan?

Chẩn đoán ung thư gan là quá trình kết hợp nhiều phương pháp.

1. Siêu âm bụng: Thường được dùng để tầm soát định kỳ

• Phương pháp phổ biến nhất
• Không xâm lấn
• Chi phí thấp
• Có thể thực hiện nhiều lần

2. Chụp CT hoặc MRI: Khi phát hiện tổn thương nghi ngờ, bác sĩ sẽ chỉ định:

• CT scan: đánh giá cấu trúc và kích thước khối u
• MRI: cho hình ảnh chi tiết hơn về mô mềm

Các khối u gan thường có đặc điểm hình ảnh rất đặc trưng.

3. Xét nghiệm máu (AFP)

AFP là một chỉ điểm ung thư gan. Giúp hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi.  AFP có thể tăng trong bệnh gan lành tính. Không phải ung thư gan nào cũng tăng AFP, vì vậy cần kết hợp nhiều phương pháp trong tầm soát ung thư gan.

Đừng chờ có triệu chứng rõ ràng mới đi khám.