U xơ tử cung là bệnh lý phụ khoa thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Phần lớn khối u có tính chất lành tính, tuy nhiên khi phát triển với kích thước lớn, u xơ có thể chèn ép các cơ quan lân cận, gây tiểu nhiều lần, táo bón, đau tức vùng bụng dưới và rối loạn kinh nguyệt. Một trường hợp bệnh nhân nữ 46 tuổi phải phẫu thuật cắt tử cung do khối u phát triển quá lớn là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc thăm khám và điều trị đúng thời điểm.
1. U xơ tử cung kích thước lớn ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe?
U xơ tử cung là những khối u hình thành từ tế bào cơ trơn và mô liên kết của tử cung. Khối u có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau như dưới thanh mạc, trong lớp cơ tử cung hoặc dưới niêm mạc.
Theo Mayo Clinic, u xơ tử cung là tình trạng phổ biến và nhiều phụ nữ có thể mắc bệnh trong cuộc đời mà không xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, biểu hiện của bệnh phụ thuộc vào kích thước, số lượng và vị trí khối u.
Khi khối u phát triển lớn, người bệnh có thể gặp các vấn đề sau:
Chèn ép bàng quang gây tiểu nhiều lần
Tử cung nằm gần bàng quang. Khi khối u phát triển lớn, đặc biệt ở vùng thân hoặc mặt trước tử cung, nó có thể tạo áp lực lên bàng quang, khiến người bệnh thường xuyên buồn tiểu, đi tiểu nhiều lần cả ngày lẫn đêm. Một số trường hợp có thể gặp khó khăn khi đi tiểu.
Chèn ép trực tràng gây táo bón
Trực tràng nằm phía sau tử cung. Khối u có kích thước lớn, phát triển về phía sau có thể gây chèn ép trực tràng, khiến người bệnh khó đi ngoài, táo bón hoặc có cảm giác đi ngoài không hết.
Gây rong kinh, cường kinh và thiếu máu
Một số loại u xơ, đặc biệt là u xơ dưới niêm mạc hoặc khối u làm biến dạng buồng tử cung, có thể ảnh hưởng đến hoạt động của niêm mạc tử cung và gây chảy máu kinh nguyệt bất thường.
Người bệnh có thể gặp tình trạng kinh nguyệt kéo dài, lượng máu kinh nhiều, xuất hiện cục máu đông hoặc chảy máu giữa các kỳ kinh. Nếu tình trạng này kéo dài, cơ thể có nguy cơ thiếu máu do mất máu, dẫn đến mệt mỏi, chóng mặt, xanh xao và giảm khả năng sinh hoạt.
Đáng lưu ý, không phải cứ có u xơ tử cung là sẽ xuất hiện đầy đủ các triệu chứng trên. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào đặc điểm cụ thể của từng khối u.

2. Ca lâm sàng: Bệnh nhân nữ 46 tuổi phải phẫu thuật do u xơ tử cung quá lớn
Bệnh nhân nữ 46 tuổi được thăm khám trong tình trạng có khối u xơ tử cung kích thước rất lớn.
Khối u không chỉ ảnh hưởng đến vùng chậu mà còn gây ra những triệu chứng liên quan đến các cơ quan lân cận:
- Bàng quang bị chèn ép, khiến người bệnh thường xuyên buồn tiểu.
- Trực tràng chịu áp lực từ khối u, gây táo bón và khó đi ngoài.
- Tình trạng kinh nguyệt kéo dài, liên quan đến khối u ảnh hưởng đến vùng niêm mạc và buồng tử cung, làm tăng nguy cơ mất máu.
Với kích thước khối u lớn cùng những ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt, các bác sĩ đã đánh giá tình trạng bệnh và chỉ định phẫu thuật cắt tử cung.
Đây là phương án điều trị cần được cân nhắc kỹ lưỡng, đặc biệt ở phụ nữ đang trong độ tuổi tiền mãn kinh. Việc lựa chọn phương pháp phẫu thuật không chỉ dựa vào kích thước khối u mà còn phải xem xét vị trí, mức độ chèn ép, tình trạng chảy máu, sức khỏe tổng thể và nguyện vọng sinh sản của người bệnh.
3. Vì sao u xơ tử cung kích thước lớn có thể cần phẫu thuật?
Không phải mọi trường hợp u xơ tử cung đều cần can thiệp phẫu thuật. Với những khối u nhỏ, chưa gây triệu chứng hoặc ít ảnh hưởng đến sức khỏe, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ.
Tuy nhiên, phẫu thuật có thể được cân nhắc khi người bệnh gặp một hoặc nhiều tình trạng:
- Khối u phát triển lớn, gây chèn ép bàng quang, trực tràng hoặc các cơ quan lân cận.
- Rong kinh, cường kinh kéo dài, gây thiếu máu hoặc ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.
- Đau tức vùng chậu, cảm giác nặng bụng hoặc các triệu chứng ngày càng nghiêm trọng.
- Khối u có đặc điểm cần đánh giá thêm để loại trừ những bệnh lý khác.
- Các phương pháp điều trị khác không phù hợp hoặc không đạt hiệu quả mong muốn.
Trước khi quyết định phẫu thuật, người bệnh thường được thăm khám phụ khoa, siêu âm tử cung và phần phụ. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm chụp cộng hưởng từ (MRI), xét nghiệm máu hoặc các kiểm tra cần thiết khác để đánh giá toàn diện tình trạng bệnh.
4. Cắt tử cung do u xơ: Khi nào được cân nhắc?
Cắt tử cung là phẫu thuật loại bỏ tử cung, có thể được chỉ định trong một số trường hợp u xơ tử cung kích thước lớn, gây triệu chứng nghiêm trọng hoặc không còn phù hợp với phương pháp điều trị bảo tồn.
Ưu điểm của phương pháp này là loại bỏ tử cung cùng các khối u xơ trong tử cung, đồng thời chấm dứt tình trạng kinh nguyệt và nguy cơ tái phát u xơ tại tử cung đã được cắt bỏ.
Tuy nhiên, người bệnh cần hiểu rõ những hệ quả của phẫu thuật:
- Không còn khả năng mang thai sau khi cắt tử cung.
- Không còn kinh nguyệt.
- Có thể gặp những nguy cơ liên quan đến phẫu thuật như chảy máu, nhiễm trùng, tổn thương cơ quan lân cận hoặc biến chứng gây mê.
- Việc có cần cắt bỏ buồng trứng hay không là một quyết định riêng, không mặc nhiên đi kèm với cắt tử cung.
Ở phụ nữ 46 tuổi, bác sĩ cần cân nhắc kỹ tình trạng buồng trứng, sức khỏe tổng thể, triệu chứng, mong muốn của người bệnh và các lựa chọn điều trị khác trước khi đưa ra chỉ định.
Cắt tử cung không phải là lựa chọn bắt buộc cho tất cả bệnh nhân u xơ tử cung. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp khác như:
- Theo dõi định kỳ: Phù hợp với trường hợp u xơ chưa gây triệu chứng đáng kể.
- Điều trị nội khoa: Sử dụng thuốc để kiểm soát triệu chứng hoặc giảm chảy máu theo chỉ định.
- Bóc u xơ tử cung: Loại bỏ khối u nhưng bảo tồn tử cung, có thể phù hợp với người bệnh còn mong muốn sinh con.
- Nút mạch tử cung: Can thiệp làm giảm nguồn máu nuôi khối u, giúp khối u thu nhỏ và cải thiện triệu chứng ở những bệnh nhân phù hợp.
Mỗi phương pháp có ưu điểm, giới hạn và chỉ định riêng. Người bệnh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để lựa chọn phương án phù hợp nhất.
5. Những dấu hiệu cảnh báo u xơ tử cung cần thăm khám sớm
U xơ tử cung có thể tiến triển âm thầm. Một số phụ nữ chỉ phát hiện bệnh khi khám phụ khoa định kỳ hoặc khi khối u đã phát triển lớn.
Người bệnh nên chủ động thăm khám nếu xuất hiện những biểu hiện sau:
- Kinh nguyệt kéo dài bất thường, lượng máu kinh nhiều hơn bình thường.
- Thường xuyên buồn tiểu, tiểu nhiều lần hoặc cảm giác tiểu không hết.
- Táo bón kéo dài, khó đi ngoài không rõ nguyên nhân.
- Đau tức vùng bụng dưới, cảm giác nặng vùng chậu.
- Bụng dưới to lên bất thường.
- Mệt mỏi, chóng mặt, xanh xao, có thể liên quan đến tình trạng thiếu máu.
Đặc biệt, nếu xuất hiện chảy máu âm đạo nhiều kèm choáng, ngất, khó thở hoặc đau bụng dữ dội, người bệnh cần được đánh giá y tế khẩn cấp.
Không nên tự ý sử dụng thuốc điều trị u xơ tử cung hoặc trì hoãn thăm khám khi các triệu chứng kéo dài.
6. Làm thế nào để phát hiện và theo dõi u xơ tử cung?
Khám phụ khoa định kỳ là một trong những cách giúp phát hiện sớm những bất thường ở tử cung, kể cả khi người bệnh chưa có triệu chứng.
Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định:
- Siêu âm phụ khoa: Giúp xác định vị trí, số lượng, kích thước khối u và đánh giá tử cung.
- Chụp MRI vùng chậu: Có thể được sử dụng khi cần đánh giá chi tiết hơn về vị trí, cấu trúc và mối liên quan của khối u với các cơ quan xung quanh.
- Xét nghiệm công thức máu: Hỗ trợ đánh giá tình trạng thiếu máu ở người bệnh có rong kinh hoặc cường kinh kéo dài.
- Các xét nghiệm khác: Được chỉ định khi cần phân biệt u xơ với những bệnh lý phụ khoa khác hoặc chuẩn bị cho điều trị.
Việc theo dõi không chỉ nhằm đánh giá khối u có tăng kích thước hay không mà còn giúp bác sĩ nhận biết những thay đổi về triệu chứng và sức khỏe tổng thể.
Chủ động thăm khám để lựa chọn phương pháp điều trị u xơ tử cung phù hợp
U xơ tử cung phần lớn là bệnh lý lành tính, nhưng không nên xem nhẹ khi khối u phát triển lớn, gây chèn ép các cơ quan lân cận hoặc khiến kinh nguyệt kéo dài và mất máu.
Trường hợp bệnh nhân nữ 46 tuổi phải phẫu thuật cắt tử cung do khối u kích thước rất lớn cho thấy tầm quan trọng của việc phát hiện, đánh giá và điều trị đúng thời điểm.
Nếu có biểu hiện rong kinh kéo dài, tiểu nhiều lần, táo bón hoặc đau tức vùng bụng dưới, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám. Bác sĩ sẽ căn cứ vào kết quả kiểm tra, tình trạng sức khỏe và nhu cầu cá nhân để tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.
Đừng đợi đến khi khối u gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt mới quan tâm đến sức khỏe tử cung. Thăm khám sớm là bước quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe và chất lượng cuộc sống của phụ nữ.



Mayo Clinic – Uterine fibroids: Symptoms and causes: Triệu chứng, nguyên nhân và ảnh hưởng của u xơ tử cung.Xem chi tiết
ACOG – Uterine Fibroids: Thông tin về triệu chứng, chẩn đoán và các lựa chọn điều trị.Xem chi tiết
NHS – Fibroids: Tổng quan về bệnh và các phương pháp điều trị.Xem chi tiết
BS CKII Chuyên khoa Tuyến giáp Nguyễn Tiến Lãng
ĐH Y Hà Nội
Với gần 40 năm kinh nghiệm trong nghề, trong đó có hơn 30 năm phẫu thuật tuyến giáp với hơn 10.000 ca ung thư tuyến giáp, Bác sĩ CKII Nguyễn Tiến Lãng đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học: công trình nghiên cứu cấp Nhà nước về phẫu thuật nội soi ung thư tuyến giáp, công trình nghiên cứu cấp Bộ về phẫu thuật tuyến giáp, công trình nghiên cứu cấp Cơ sở về phẫu thuật tuyến giáp và các mặt bệnh tuyến giáp nói chung, báo cáo đánh giá kết quả phẫu thuật ung thư tuyến giáp…